Communiceren doe je met wat je zegt, doet en laat, met je lichaamstaal, je bewegingen, je gedrag … Een van de minder belichte kanten van communiceren, maar zeker een belangrijke, is de ademhaling. Je communiceert door middel van je ademhaling met jezelf, je lichaam en ook met je omgeving.

Aan je ademhaling is een en ander af te lezen. Net als met veel vormen van waarnemen en duiden is het ook hierbij weer zaak dat je uitkijkt niet in de ‘lijstjes’ te vervallen: een opsomming van punten waaraan je zou kunnen zien wat iets betekent. Dat is leuk voor op een verjaardagsfeestje; als tante Jo vertelt dat iemand liegt als hij naar rechtsboven kijkt, of dat iemand afgesloten is als hij zijn armen over elkaar heeft. Maar met gedegen interpretatie heeft dat niets van doen.

Dat betekent overigens niet dat alle interpretaties moeilijk moeten zijn, maar wel dat je jezelf een dienst bewijst als je durft te twijfelen aan wat je waarneemt, altijd de context in acht neemt en de combinatie met andere waarnemingen in je interpretatie meeneemt.

Context is belangrijk

Als je dat in je achterhoofd houdt, en ook op die basis de hieronder gegeven aanwijzingen gebruikt, kun je een hoop waarnemen bij de ademhaling. Het leuke van ademhaling is dat we het allemaal voortdurend doen zolang we in leven (willen) zijn. Het is dus altijd te bestuderen, zolang er maar iemand in de buurt is die ademt.

Een aantal punten dat je kunt ‘aflezen’ aan de ademhaling is:

  • tempo
  • diepte
  • locatie
  • interval
  • ritme
  • gewicht/souplesse
  • verandering

Er zijn meer dingen die je kunt bestuderen, maar met bovenstaande punten heb je al een aardige set waarnemingsaspecten. Het laatstgenoemde punt is het belangrijkste: verandering. Een snelle ademhaling bijvoorbeeld, betekent nagenoeg niets wanneer het gebeurt bij iemand die voortdurend snel ademhaalt. Zo geldt voor alle punten dat ze op zichzelf niet zoveel betekenen.

Verandering van patronen herkennen

Het zijn de veranderingen in snelheid, plaats, regelmaat en duur die iets kunnen vertellen over stemming en eventueel volgende acties. In dat licht bezien kan een ademhaling die versnelt duiden op een verandering van waarneming en stemming. Lekker vaag natuurlijk, dus een paar generalisaties zijn wellicht prettig.

Hoog en snel

Een ademhaling die hoog in de borst plaatsvindt en die ook nog eens snel en kort is, zie je vaak bij mensen die van zichzelf beweeglijk, drukker en vaak visueel ingesteld zijn. Het kan enigszins nerveus overkomen, zo’n hoge, snelle ademhaling. Wanneer de adem normaal gesproken rustiger en lager is, en dan ineens omhoog gaat – wat je kunt zien aan de bewegingen van de borstkas – en versnelt, is er meestal sprake van geschrokken zijn of anderszins opwinding. De opmerking “Haal een paar keer diep adem,” is naast “neem een glaasje water” een van de meest gehoorde adviezen wanneer iemand overstuur is. De snelle ademhaling zorgt voor een snelle verplaatsing van zuurstof en de zogeheten vlucht- of vechthormonen (o.a. adrenaline) in je lichaam. Functioneel dus.

Midden en gematigd

De ademhaling die voornamelijk rond het middenrif plaatsvindt en niet te snel of te langzaam gaat geeft ook vaak een balans aan; een letterlijk middelpunt. Vooral wanneer deze vanuit een eerdere hoge/snelle of lage/trage ademhaling komt: dan kan het duiden op het (her)vinden van innerlijke balans. Rustig genoeg, maar ook actief genoeg om in actie te komen; indien nodig. Mensen die veel met praten en luisteren hebben, maken vaak gebruik van deze ademhaling.

Laag en traag

De ademhaling diep onderin de buik die rustig of zelfs traag is wordt vaak in verband gebracht met diepe ontspanning en meestal klopt dat ook. Mensen die deze ademhaling hebben, vooral als deze vanuit een eerdere, snellere en hogere ademhaling komt, zijn meestal wel ontspannen. Andersom werkt overigens ook: haal een aantal keren heel langzaam en diep vanuit de buik adem en je zult merken dat je als vanzelf meer ontspannen wordt.

Wat kun je ermee?

Ogenschijnlijk is het niet zo spectaculair om de ademhaling van mensen waar te nemen. Toch is dit een enorm goed hulpmiddel in gesprekken. Goede verkopers zijn op de hoogte van deze verschijnselen en maken er gebruik van. Goed waarnemen kun je leren en het kan het verschil maken tussen harmonie of verstoring wanneer je de verschillende manieren van ademhalen en vooral de veranderingen daarin enigszins kunt duiden. Op die manier weet je wanneer je gesprekspartner opwinding (schrik, hebzucht, boosheid, enthousiasme) ervaart, en wanneer juist niet. Met een goede timing kun je het gesprek vrij goed sturen, simpel door de ademhaling van je gesprekspartner waar te nemen.

Ook bij het spiegelen van je gesprekspartner kan het contact snel en eenvoudig worden versterkt door ook de adem (enigszins) te spiegelen.

En uiteraard is het een handig hulpmiddel om te controleren hoe het met je gaat. Meestal weet je dat natuurlijk wel, maar het kan erg verrassend werken wanneer je dacht dat je redelijk ontspannen was en dan ontdekt dat je snel, oppervlakkig en hoog ademt. Je hiervan bewust zijn geeft je tevens de keuze om je ademhaling te reguleren. Zoals gezegd: een paar keer diep ademhalen kan al enorm veel rust brengen, terwijl expres snel en hoger ademen wat meer activiteit kan geven.

Zucht eens wat meer!

Een onderbelicht aspect van ademen is zuchten. Eenvoudig een of meer keren diep zuchten kan een scala aan spanningen laten afvloeien. Net als geeuwen. Als je er een gewoonte van maakt een aantal keren per dag diep en vol overgave te zuchten, zul je merken dat je lijf meer ontspant, soepeler beweegt en adequater reageert. Daarnaast is het gewoon hartstikke lekker om af en toe eens hartgrondig te zuchten, al zal het niet altijd op prijs worden gesteld wanneer je het doet als iemand anders aan het woord is.

Wat vertelt je ademhaling?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *